معماری بین‌النهرین Mesopotamian architecture part 2

طرح کاخ سارگون خرساباد شامل چند حیاط است که هر کدام به وسیله‌ی اتاق‌های دراز و باریکی محاصره شده‌اند. یک حیاط وسیع هسته‌ی مرکزی منازل خدمه را تشکیل می‌دهد و حیاط وسیع دیگر محل مردانی است که شاه و وابستگانش را همراهی می‌کرده‌اند؛ و حیاط بزرگ سومی نیز حکم اندرون و حرم را داشته است. وجود مناره در این طرح دلیل بر این است که این بنا ترکیبی از کاخ و پرستشگاه است که به هم راه داشته‌اند - مانند نمازخانه‌های قلاع نظامی قرون وسطایی. تعدد اتاق‌ها و حیاط فرصت‌های خوبی را برای کارهای معماری به دست می‌دهد ولی در اینجا از این فرصت‌ها کمتر استفاده شده است. به‌طور کلی این طرح با عملکرد قسمت‌های مختلف بنا وابستگی دارد. ولی چون نسبت مشخصی بین قسمت‌ها وجود ندارد، پی‌بردن به چگونگی این طرح نامناسب، مشکل است.

http://newsfasports.blogspot.com/

قسمت‌های مختلف پرستشگاه‌های مصری به یکدیگر ارتباط داشتند؛ ولی در اینجا می‌بینیم که اتاق‌ها به هم راه ندارند. به هر حال، قبل از سرزنش کردن سازندگان چنین بنای به ظاهر نامتناسبی، اجازه دهید دو موضوع را به‌خاطر بیاوریم. چون سازندگان بنا هدف ایجاد بنا را می‌دانستند و از علت وجودی قسمت‌های مختلف آن آگاه بوده‌اند، حتما دلایل زیادی برای این بی‌ترتیبی و فقدان تناسب آشکار در دست داشته‌اند، که ما از آن بی‌خبریم. در ثانی، مشکلاتی که آنها با آن روبه‌رو بوده‌اند پیچیده‌تر از مشکلاتی که در مصر و یونان قدیم برای ایجاد پرستشگاه وجود داشته است.

شکل باریک اتاق‌ها ناشی از مصالح ساختمانی موجود و سیستمی است که به معماران تکلیف می‌شد. خشت یا آجر خام چندان قدرتی ندارد و نمی‌توان با آن ستون‌هایی هم‌تراز با ستون‌های مصری ایجاد کرد. با این حال، آثار تاریخی نشان می‌دهد که در بین‌النهرین اابته، در موارد نادر ستون‌های خشتی نیز ساخته شده‌اند. مهم‌تر اینکه برای سقف و تیر افقی بالای ستون‌ها از خشت نمی‌توان استفاده کرد و می‌بایست چوب کافی از سروهای لبنان به دست آورد. لذا خانه‌سازان بین‌النهرین ناگزیر بودند قوس و گنبد را به‌عنوان سرپوش و سقف به کار گیرند. زه‌کشی‌های موجود در کف حیاط نیز قوسی است. به نظر می‌رسد وجود اتاق‌های دراز و باریک تا اندازه‌ای بدین علت بوده که بتوانند سقف نیم استوانه‌ای یا طاق‌های ضربی بر آن بزنند. بدون شک، اتاق‌های چهارگوش، گنبددار بوده‌اند. احتمالا گنبدها از خارج قابل رؤیت بودند ولی شواهد نشان می‌دهد که آنها عموما روپوشی هموار و تراز داشته‌اند و بین گنبدها با خشت یا گل رس سفت پر می‌شده است. برای تحمل وزن چنین سقف‌هایی الزاما دیوارهای محکم و توپر می‌ساختند.

`پایان قسمت دوم معماری بین‌النهرین `

https://plus.google.com/+EhsanChhry

پست‌های معروف از این وبلاگ

صلاحیت هاشمی

Bohlool

معماری ناحیه‌ی دریای اژه قسمت ۲ - Aegean Sea