ادامه ویژگی چاتال هویوک Chatal Hüyük

این ستون‌ها و دیوار‌های محوطه کنارشان، که به صورت یک سلسله نیم‌ستون ساخته شده بودند و نیز سکوی ساختمان، همه با نوعی موزاییک متشکل از مخروط‌های گلی تزئین می‌شدند و این هم یکی از ویژگی‌های معماری پرستشگاه‌های سومری است (مالووان، ۱۳۶۸). به این صورت که طرح‌های منظمی را با کنار هم قرار دادن قاعده مخروط‌هایی از گل پخته به وجود می‌آورند و این مخروط‌ها را که همیشه به رنگ سرخ، سیاه و سفید بود در گچ دیوارها فرو می‌کردند. به نظر می‌رسد که طرح این تزئینات تقلیدی از نقش پارچه باشد. از این مخروط‌های گلین همه‌جا دیده می‌شود، اما معبد دیگری در «اروک» میان دو مجموعه «آنو» و «اینانا» قرار دارد که در آن از مخروط‌های سنگی استفاده شده است: سنگ‌های آهکی سرخ و سیاه و مرمر «سفید». هر معبد روی سکوی افراشته‌ای قرار دارد که با ساختن معبد بعدی مرتفع‌تر می‌شود تا این که آخرین پرستشگاه روی تپه عظیم مصنوعی قرار می‌گیرد که همان زیگورات باشد. در بین‌النهرین پرستشگاه نمودار کوشش انسانی عظیمی بود که برای ساختن آن به کار می‌رفت ساختمان معبد با کار داوطلبانه و تعاونی انجام می‌شد. پرستشگاه را به معنی واقعی به عنوان محل اقامت خدا (الهه) تلقی می‌کردند. هر شهروندی به یکی از پرستشگاه‌های شهر وابسته بود و کل جامعه شهر حتی بردگان، به نام، «مردم نانا یا مردم نینهورساگ»، یا... نامیده می‌شدند (وایت هاوس). در بین‌النهرین زمان سومریان و حتی پیش از آنان معماری در خدمت مذهب بود. در حقیقت معماری و هنر را مذهب تعیین می‌کرد. به عنوان مثال، نقشه شهر، این مرکزیت خدا را در زندگی خود نشان می‌دادند. زیرا معبد خدا هسته ساختمانی با عظمت آن را تشکیل می‌داد. این معبد نه فقط کانونی برای این شهر بلکه مرکز فعالیت‌های اداری و اقتصادی آنان نیز بود. معبد در واقع مرکز قلمرو خدایی بود که در نزد مردم زمین‌دار و رمه‌دار بزرگ و ثروتمند و نگهبان شهر به شمار می‌رفت. برجسته‌ترین بخش مجتمع و در واقع شناخته‌شده‌ترین ساختمان در دره بین‌النهرین معبد بود که، زیگورات نامیده می‌شد. اکثر مورخان و محققان معتقدند که زیگورات را سومری‌ها به وجود آوردند. فرم و نام زیگورات که در دوره‌های بعد مشخص شد، در زمان سومری‌ها به معنای کوه بوده است، بعدها نیز مورد استفاده بابلی‌ها قرار گرفت. زیگورات در زبان بابلی به معنای سکو یا بنای پله‌پله‌ای که عرض و طول هر طبقه از اشکوبه پایین‌تر کم‌تر است. از چگونگی پیدایش یا نقش این ساختمان‌های عظیم و چندطبقه خشتی اطلاعی به دست نیامده است. بعضی‌ها این ساختمان‌ها را پلکان‌هایی از آسمان یا کوه‌های ساختگی توصیف کرده‌اند (مجیدزاده، ۱۳۶۵) بیشتر دولت شهرهای ویران شده سومر، اور، وارکا، نیپور، لارسا و اریدو و همچنان در پای زیگورات‌ها که به دوره سومری نوین که از سده بیست و دوم تا سده بیست و یکم پیش از میلاد مربوط می‌شود. معماران می‌کوشیدند، بلندترین و کوه‌پیکرترین بنای ممکن را روی زمین برپا دارند. برای ساخت یک زیگورات نخست کوهی از خشت خام بر روی شالوده‌ای عظیم به ارتفاع ۱۵ متر دو طبقه سوار بر روی هم قرار دادند که به ترتیب کوچک‌تر می‌شوند و از آن دو احتمالا طبقه بالا در حکم پی زیارتگاه بوده است. سه پلکان خرپشته‌ای هریک با یکصد پله در یک نقطه به دروازه برج‌دار زیگورات می‌رسند و از آن‌جا احتمالا پلکان دیگری به زیارتگاه یعنی مرکز نمایش‌های آیینی منتهی می‌شود. ساختمان زیگورات اور کوه محکمی از خشت خام با نماسازی ضخیمی از آجر با ملات قیری است. آجر را به این علت با ملات قیر در نماسازی به کار می‌برند که بر قدرت و استحکام آن در برابر سیل‌ها و دیگر عوامل طبیعی بیفزایند. احتمالا هر کدام از طبقات ساختمان زیگورات رنگ مخصوص داشت و بر روی آن درختکاری یا گل کاری شده بوده است. معماری سومری‌ها از مصالح آجر و گل و قیر و خشت برای زیرکار، ولی آجرجوش و گاهی آجرهای لعاب‌دار برای روکار (نما) استفاده می‌شده، چوب نیز در این معماری به کار می‌رفت، در واقع اساس و پایه معماری سومری که بعدها آکادی‌ها و بابلی‌ها هم از آن تقلید و اقتباس نموده‌اند. از جرز و قوس و طاق گهواره‌ای بوده است. این عنصر بنیادی از هزاره سوم قبل از میلاد وجود داشته است، که به سرزمین‌های شمالی بین‌النهربن اشاعه یافته است. هنر سومری، هنر دینی (کاهنی) تشریفاتی و مبتنی بر پرستش خدایان گوناگون و نیز بزرگداشت فرمانروای روحانی بوده است. معماری دوره آکاد: تاریخ سابقه به سلطنت رسیدن بنیانگذار سلسله پادشاهان آکاد را که نامش سارگون بود، حدود سال ۲۳۰۰ ق.م می‌دانند https://plus.google.com/+EhsanChhry

پست‌های معروف از این وبلاگ

صلاحیت هاشمی

Bohlool

معماری ناحیه‌ی دریای اژه قسمت ۲ - Aegean Sea