معماری مصر Architecture Egypt

تا آنجا که مشخص است، تاریخ از ناحیه شرقی مدیترانه در طول دره نیل یا احتمالا از بین دجله و فرات آغاز شده است. باستان‌شناسی اخیر مدلل می‌دارد که ممکن است تمدن در بین‌النهرین زودتر از مصر شروع شده باشد ولی از نظر زمانی و تاریخی تفاوت زیادی بین این دو ناحیه وجود ندارد. چون مصر در مدت زیادی از تاریخش بی‌نیاز از خارج بوده و تمام نعمت‌های طبیعی را در داخل خاک خود داشته است، لذا می‌توان شروع توسعه و ترقی و تمدن این ناحیه را مورد توجه قرار داد. وجه مشترک همه ساکنان رودخانه‌های دجله و فرات در بین‌النهرین، نیل در مصر، سند در شمال غربی هند و یانگ تسه در چین، تسلط و تبحر در امر آبیاری بوده است. بیشتر این رودخانه‌ها، و به‌طور مشخص رود نیل، از دریاچه‌ی ویکتوریا سرچشمه گرفته است و تحت تأثیر آب کوهستان‌های اطراف (از صدها کیلومتر دورتر) هنگام ذوب شدن برف‌ها طغیان می‌کرد و همراه سیلاب‌ها لجن با ارزش در سطح مزارع ته‌نشین می‌گشت. هنگامی که بشر آموخت چگونه طغیان آب را با استفاده از سدها و نهرها مهار کند، هر دانه بذر برای وی صدها برابر محصول به وجود آورد. به این ترتیب، امکان تولید مقدار زیادی غله برای هر فرد به وجود آمد و بشر توانایی انجام کارهای زیادی را به دست آورد. آن‌ها توانستند در شهر گرد هم جمع شوند و کشورها را به وجود آورند. بویژه در شهرها بود که استعدادها و افکار درخشان شدند و افکار و ایده‌های به وجود آمده، مبادله گشتند. به این ترتیب در دره‌ی رود نیل و به‌صورت مشابه در بین‌النهرین و طی زمان نزدیکی در چین، ابتدا در مصب رودخانه و سپس در مصر علیا، تاریخ شهرها آغاز گردید و با پیدایش شهرها نه فقط سلاطین و روحانیان بلکه قانونگذاران، نویسندگان، پزشکان، ستاره‌شناسان، ریاضی‌دانان، هنرمندان، تجار، سفالگران و معماران نیز به وجود آمدند و این سرآغاز همه چیز بود. زیستن در دره‌ی رود نیل از تولد تا مرگ، در یک محدوده‌ی جغرافیایی خاص و در یک روال بسیار ساده خلاصه می‌شد و تنها چند چیز کوچک بر روان مصریان اثرگذار بود. رود نیل همواره برای آن‌ها منبع حیات به شمار می‌رفت و در باورهاشان نیز محترم شمردن نظام اسرارآمیز خورشید، ماه و ستارگان کاملا شاخص بوده است. البته اعتقادات مصریان با خداسازی فراعنه و خدایان عجیب نیمه حیوان و نیمه انسان شکل گرفت. اعتقاد به زندگی و جاودانگی پس از مرگ، به شرط سالم ماندن اجسادشان، مهم‌ترین مورد در باورهایشان بود. فناناپذیر بودن مختص طبقات سلطنتی و اشراف و بزرگان بود و برای خدمت‌گزاران، تنها امید بندگی برای سرورانشان در جهان ماوراء ستارگان وجود داشت. به باور مصریان آن دوره، در روز رستاخیز، روح انسان مرده مجددا وارد کالبدش خواهد شد؛ بنابراین، جسد وی بایستی دست نخورده و سالم باشد. در زمان‌های قبل، شن‌های داغ بیابان در نگهداری اجساد کمک مؤثری می‌کردند و این عقیده را القا می‌کردند. در دوره‌ی پیش از تاریخ، ترتیب به خاک سپردن اموات طوری بود که بر اثر مجاورت با شن‌های صحرا رطوبت بدن انسان جذب می‌شد و به این ترتیب بدن محفوظ می‌ماند. این اعتقاد برای مدت سه هزار سال پابرجا ماند و بعد از آن بود که مومیایی کردن، نوعی تخصص با ارزش در میان تمدن‌های اولیه به شمار می‌رفت. بر اساس تفکر خاص مصری، لاشه‌ی مومیایی شده باید در مقبره‌ای نفوذناپذیر محافظت گردد و این کار بسیار مشکل بود. به هر حال تسخیرناپذیری مقبره‌ها تبدیل به پایه و اساس معماری مصریان گردید. این تسخیرناپذیری باید در بیش از یک بعد در نظر گرفته می‌شد؛ یعنی حفظ امنیت جسد به همراه امنیت دارایی‌ها، همسران، اثاث، غذا و جواهرات فرد مرده. آثار هنری امروزه که موزه‌های جهان را انباشته است، پیش‌تر در گورها منتظر زندگی مجدد پس از روز رستاخیز بوده‌اند. این گورها نه فقط مقبره‌ای نفوذناپذیر بلکه خزانه،معبد و اثری هنری به شمار می‌روند‌. مقبره‌های مصریان نه فقط نفوذناپذیر بودند بلکه بسیار بادوام و محکم نیز به نظر می‌رسند. مقابر به‌طور عمده نزدیک منطقه ممفیس (memphis) ساخته می‌شدند. در سمت جنوب قاهره پایتخت پادشاهی قدیم نوم (nome) قرار داشت. این گورهای مصطبه‌ای شکل کوچک با پله‌های اطرافشان و یک بام مسطح، در اصل اولین معماری ساخته شده‌ی مصریان به شمار می‌آیند. نام مصطبه از عربی می‌آید و به معنی نوعی نیمکت است که آن را در خارج خانه پشت در می‌گذاشتند. مصطبه‌ها تقریبا توپر بودند اما در بعضی مواقع در قلب این توده‌ی گلی، آجری یا سنگی، ردیفی از اتاق‌ها قرار داشتند، همچون اتاق تدفین، شامل تابوت سنگی منقوش مرده، با تمام متعلقاتش. ظاهرا در محل دفن یک فرورفتگی، مانند نوعی در یکپارچه کاذب وجود داشت که از طریق آن روح (ka) می‌توانست به جسد بازگردد https://plus.google.com/+EhsanChhry

پست‌های معروف از این وبلاگ

صلاحیت هاشمی

Bohlool

معماری ناحیه‌ی دریای اژه قسمت ۲ - Aegean Sea