معماری بابل کهن Ancient Babylon

ب) کاخ‌ها: بابلی‌ها در زمان زمامداری خویش کاخ‌های بزرگی برپا کردند، یکی از بزرگ‌ترین آثار معماری که در بین‌النهرین باستان به انجام رسیده، کاخی است در شهر باستانی «ماری» این بنا یکی از معتبرترین آثاری است که اطلاعات جامعی از کاخ‌های دوران حامورابی در اختیار ما می‌گذارد. کاخ ماری مجموعه‌ای از تالارهای پذیرایی و بارعام است، که بر روی مصطبه‌ای ساخته شده است، و دسترسی به تالار بارعام آن از طریق یک پله نیم‌دایره‌ای شکل امکان‌پذیر است و تزئینات آن عبارت است از: نقاشی‌های دیواری در شرح وقایعی که در دوران حکام بین‌النهرین رخ داده است (مجیدزاده، ۱۳۶۵). معماری دوره آشور: سرزمین آشور به خاطر واقع شدن در بخش شمالی بین‌النهرین از لحاظ شرایط سخت اقلیمی و کوهستانی بودن، اختلاف فراوانی با بابل در بخش جنوبی بین‌النهرین داشت. این ناحیه مسکن اقوامی بود که «میتانی» (مجیدزاده، ۱۳۷۴) نام داشتند و از مغرب آمده بودند و همچنین اقوام دیگری از سومری‌ها و سامی‌ها از جنوب به این قسمت هجوم آورده بودند. نخستین زمامداران آشور خراجگزار امرای «اور» و «بابل» محسوب می‌شدند. اما بعدها به اطلاعات «کاسی‌ها» (گیرشمن، ۱۳۶۴) درآمدند و شهر آشور مرکز کشورشان گردید (دولاندلن، ۱۳۶۴). آشوری‌ها در حدود ۸۰۰ ق.م به یک امپراتوری عظیم و قدرتمند مبدل گردیدند و همین امر موجب شد که در هنر و معماری پیشرفت چشمگیری داشته باشند. از لحاظ وضع اجتماعی، اخلاق و عادات، بازرگانی، صنعت و کشاورزی، آشور، شباهت زیادی به بابل داشت و خدایان آشوری با اختلافی که در نام آن‌ها دیده می‌شد، در واقع همان خدایان بابلی بودند (دولاندلن). در زمینه معماری، شاهکارهای بزرگی به وجود آوردند. فراوانی سنگ در آشور موجب شد که بناهایی محکم‌تر از ساختمان‌های بابل ایجاد شود. در بناهای آشور گذشته از سنگ، آجر نیز به کار می‌رفت و شهرها را با دیوارهای عریض محصور می‌کردند و معابدی چند طبقه می‌ساختند و نیز کاخ‌هایی زیبا که دارای ساختمان‌های متعدد بودند به وسیله حیاط‌هایی از هم جدا می‌شدند. ارگ ناتمام سارگون دوم پادشاه آشور که در خرساباد ساخته شده است، با نقشه بلند پروازانه‌ای که دارد، بازتابی از اطمینان شاهان بزرگ به قدرت همواره پیروزمند خویش است. این کاخ مساحتی نزدیک به ۴۰۰ هزار متر مربع و بیش از ۲۰۰ حیاط و اتاق داشت و شهری که این ارگ - کاخ مشرف بر آن ساخته شده بود، روی تپه‌ای قرار داشت با بلندی تقریبا ۱۵ متر و با مساحتی نزدیک به یک و نیم کیلومتر مربع شاید کاخ را به این دلیل در سطحی مرتفع ساخته‌اند که از سطح سیلاب‌ها بالاتر باشد، ولی همین بلندی باعث می‌شد که مقر پادشاه در نقطه‌ای بین خانه‌های زیردستانش و خدایان واقع شود (گاردنر، ۱۳۷۰). با آن که سازندگان کاخ در صدد ایجاد تقارن بوده‌اند، ولی خود کاخ نقشه‌ای آشفته دارد و مجموعه‌ای از اتاق‌ها و تالارهای چهارگوش را دربر می‌گیرد که خوشه‌وار گرداگرد حیاط‌های چهارگوش ساخته شده‌اند. شکل اتاق‌های دراز و باریک دیوارهای جانبی حکایت از آن دارد که اتاق‌ها با تاق‌های گهواره‌ای خشتی پوشانده شده بودند و این مفیدترین و علمی‌ترین روش مسقف کردن ساختمان‌ها در منطقه‌ای بود که نه الوار کافی داشت نه سنگ‌های مناسب. آثار ساختمانی در پشت حیاط اصلی که هر ضلعش به ۹۰۰ متر می‌رسد. در جنب اقامتگاه پادشاه قرار داشت. سارگون در همین‌جا مأموران بیگانه را رسما در اتاق دراز، بلند و پرتلألو خویش به حضور می‌پذیرفت. میهمانان خارجی از یک حیاط بزرگ دیگر وارد می‌شدند، از دروازه مرکزی بین دیوهای غول‌آسای نگهبان که نزدیک به چهار متر ارتفاع داشتند، می‌گذشتند و به حضور پادشاه تاجدار بار می‌یافتند. علاوه بر مجموعه حیاط‌ها، اتاق تاجگذاری، اتاق‌های دولتی، حرم، آبریزگاه‌ها و حمام‌ها و اتاق نگهبانان که کل کاخ را تشکیل می‌دادند، معبد اصلی زیگورات نیز در این ارگ قرار داشتند. زیگورات «خرساباد» احتمالا هفت طبقه داشته است، که چهارتای آن تا به امروز حفظ شده‌اند، ارتفاع هر طبقه پنج و نیم متر است و هریک رنگی متفاوت با دیگری دارد. برای دستیابی به این زیگورات پلکان خرپشته‌ای حلزونی شکل پیوسته‌ای دور تا دور ساختمان از کف پایین‌ترین طبقه تا نوک بالاترین طبقه ساخته شده بود. نمای کاخ از پس یک دیوار تنومند کنگره‌دار که در دو طرف دروازه طاق‌دارش دو برج چهارگوش قرار گرفته دیده می‌شد. دور تا دور طاق و برج‌ها نیز روی برج‌ها را با نوارهایی از کاشی‌های لعاب‌دار با رنگ‌های درخشان پوشانده بودند. از دروازه اصلی کاخ، دو گاو بالدار غول‌پیکر با سر آدم پاسداری می‌کردند که مشابه آن را در آثار به جا مانده از تخت جمشید می‌توان دید. هنر آشوری آمیخته‌ای از هنر سومر و بابل بوده است https://plus.google.com/+EhsanChhry

پست‌های معروف از این وبلاگ

ظریف: نشان دادیم ایران مذاکره کننده‌ای جدی است/یقین دارم منتقدان درلحظات حساس مذاکرات ما را دعا کردند