پست‌های پرطرفدار

۱۳۹۴ آبان ۲۸, پنجشنبه

معماری ناحیه‌ی دریای اژه قسمت ۱ - Aegean Sea

فرهنگ ناحیه‌ی دریای اژه تا حدود یک قرن پیش هنوز ناشناخته مانده بود و از وجود آن کسی خبر نداشت. این سرزمین در اوایل قرن بیستم به وسیله «سر آرتور اوانس» از آثار و بقایای تاریخی کرتی‌ها (Cretan) در کنوسوس (Knossos) کشف شد. این تمدن هم‌زمان با تمدن‌های حوضه‌ی رودهای بزرگ بین‌النهرین و مصر به ظهور رسید. تمدن کرت حدود ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد نزدیک جزایر اژه به وجود آمده بود. تمدن اژه به‌عنوان پیشتاز نخستین تمدن اروپایی - یعنی تمدن یونان - اهمیت ویژه‌ای دارد. این منطقه در روزگار باستان، عرصه‌ی رشد فرهنگ فعال دریانوردی و بازرگانی بود. بر همین اساس، کرتیان زندگی آرام و مجللی برای خود ساخته بودند و از همین زاویه هنر و معماری کرتیان شدیدا تحت تأثیر شیوه‌ی زندگی و تفکر مردمان کرتی به وجود آمد. فرهنگ کرت بر فرهنگ سراسر جزایر دریای اژه تأثیر گذاشت. به همین علت هنر جزیره‌ی کرت را به نام مینوس (Minos) پادشاه هنر مینوسی، و هنر جزایر بین‌کرت و یونان را هنر سیکلادی نامیده‌اند. فرهنگ مربوط به میسن در سرزمین اصلی یونان حدودا بین سال‌های (۱۵۵۰ - ۱۱۰۰ ق.م.) را شامل می‌شود. از مذهب مردم کرت اطلاعات چندانی در دست نیست. مردم کرت خدایان متعددی را که شکل و صورت انسانی داشتند، می‌پرستیدند و خدای عمده‌ی آنها رب‌النوع زمین و حاصل‌خیزی بود. در مراسم مذهبی، انجام قربانی و به راه انداختن دسته‌ها معمول بود و در واقع رقص، کشتی و بخصوص مسابقه‌ی گاوها از رسوم مذهبی به شمار می‌رفت. قصرهای کرتیان همانند قصرهای بزرگی مانند قصر بابل، خرساباد و تخت‌جمشید چیزی فراتر از نوعی اقامتگاه صرف است. این قصر مکان پادشاه کرت را، که بالاترین مقام معنوی - نظامی است، تداعی می‌کند. کاخ‌های کهن کرتی فقط پس از حدود سه سده یعنی در حدود سال ۱۷۰۰ ق.م. در اثر زلزله نابود شد و کاخ‌های «جدید» در فاصله‌ی بین سال‌های ۱۶۰۰ - ۱۵۰۰ ق.م. با بازسازی کاخ‌های کهن آغاز گردید، که به عصر طلایی تمدن کرت معروف است.

http://newsfasports.blogspot.com/

این کاخ‌ها برای پادشاهان و خدمه‌ی ایشان بازسازی شدند. قصری که احتمالا به پادشاه کرت تعلق داشت، در کنوسوس (حدود ۱۷۰۰ - ۱۴۰۰ ق.م.) ساخته شده بود. طرح کاخ کاملا ارگانیک و بدون سازماندهی اولیه است. کاخ مذکور در برابر شیب‌های فوقانی و بر روی تپه‌ای کم‌ارتفاع، انتهای دشتی حاصل‌خیز ساخته شده بود. طرح کاخ مانند کاخ‌های بین‌النهرین اتاق‌های متعددی دارد، ولی از جهاتی پیشرفته‌تر به‌نظر می‌رسد. عناصر اصلی شکل دهنده‌ی کاخ از جمله اتاق‌ها، تالار، انبارها، عبادتگاه مذهبی و مکان پادشاه، بدون هیچ سازماندهی در اطراف چند هسته‌ی مرکزی شکل گرفته است.

حیاط به‌عنوان اولین عنصر معماری، نقش عامل سازمان‌دهنده‌ی اصلی را در کاخ کنوسوس ایفا کرده است. دومین عامل سازمان دهنده دو دالان دراز بوده‌اند: یک دالان شمالی - جنوبی در ضلع غربی حیاط، شامل اتاق‌های اداری، انبارهای محل ذخیره‌ی مواد غذایی را جدا می‌کرده است. در ضلع شرقی حیاط یک دالان شرقی - غربی تالارهای درباریان و تالارهای پذیرایی (تشریفات) در جنوب را از اتاق‌های شمالی که شامل فضاهایی برای کارگردان و پیش‌خدمت‌هاست، از هم جدا می‌کند. در سمت گوشه‌ی شمال غربی محوطه‌ی تئاتر قرار داده شده است. این کاخ، سه اشکوب با پلکان‌های داخلی داشت که بر گرد روشنایی و هواکش‌های آن ساخته شده بودند. کاخ‌های کرتی‌ها مشتمل بر دو طبقه و در بعضی موارد سه یا چهار طبقه طراحی می‌شدند. بنابراین دسترسی عمومی و عنصر پله در اینجا به‌صورت طراحی شده مد نظر قرار گرفته است. پلکان در ساختمان چند طبقه عنصری اساسی است که بایستی نسبت آن را با طبقات مختلف، قبل از اینکه طبقه‌ی هم‌کف ساخته شود، در نظر گرفت. محلی که در این کاخ برای پلکان در نظر گرفته شده، دارای ستونی بوده که از بالا به پایین به تدریج باریک می‌شدند که به‌عنوان ستون‌های مینوسی نام‌گذاری شده‌اند. بعدا همین شیوه‌ی ساخت ستون در معماری یونان مورد اقتباس قرار گرفت. جنس ستون‌ها چوبی بود ولی بعدها با سنگ بازسازی شد و به همین خاطر اکثر ستون‌ها از بین رفته است. ولی گودال‌های سنگی محل قرارگیری ستون‌ها هنوز باقی مانده است. سرستون‌های به کار رفته پیازی شکل و بالشتکی بودند و شیوه‌ی مخروطی شدن تنه‌ی ستون در سمت قاعده و پهن‌تر شدنش در رأس بود. این نوع نظام ستون تا حدودی به سبک نظام دوریک (Doric) یونانی شباهت دارد. این نوع ستون‌ها برای کرتیان کارکرد مذهبی داشت؛ و موقعیت مرکزی آن در دروازه شیران در میسن به این واقعیت اشاره دارد. بیشتر عناصر معماری تشکیل‌دهنده‌ی کاخ کنوسوس به‌خاطر مصالح غیرپایدار آن از بین رفته است و باستان‌شناسان با اتکا به شانس و ابتکار از روی نقاشی‌های به‌جا مانده از دوران تمدن کرت، اقدام به بازسازی کاخ کرده‌اند. روشنایی کاخ از طریق روزنه‌هایی که در پشت‌بام‌های مسطح تعبیه شده بود، تأمین می‌گردید و استفاده کردن از تأسیسات و بخصوص لوله‌کشی برای دفع فاضلاب، حکایت از نحوه‌ی پیشرفت تمدن کرت در این منطقه دارد. کاخ کنوسوس در اوج اقتدار و روزهای افتخارش فاقد برج و بارو و قلاع نظامی بود. بدیهی است که پادشاهان جزیره‌ی کرت برای محافظت از دربار خود به نیروی دریایی‌شان تکیه می‌کردند و در حقیقت به وجود آمدن استحکامات بعدی می‌تواند دلیل بر این باشد که کرت در اواخر تاریخ طولانی خود سیادت بر دریا را از دست داده و در نتیجه، استحکامات و سنگربندی‌های زمینی را - که وجودشان در دوران فرمانروایی و قدرت آن سامان، زائد و غیرضروری بوده - ضروری شمرده است. تمدن میسن (Mycenae) بعد از سرنگونی تمدن کارت در حدود سال ۱۴۰۰ ق.م. به وجود آمد و این فرهنگ به آهستگی در سرزمین اصلی یونان گسترش یافت و به اوج خود رسید. میسنیان از بازماندگان نخستین قبایل یونانی بودند که اندکی پس از هزاره‌ی دوم ق.م‌. وارد آن خطه شدند.
`قسمت اول معماری ناحیه‌ی دریای اژه `

https://plus.google.com/+EhsanChhry